Wadi's niet meer verplicht in kleine tuintjes
Wie bouwt of grondig verbouwt, is vanaf vandaag niet meer altijd verplicht om een wadi (of ondiepe waterput) aan te leggen. Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) versoepelt de regels. Er komen uitzonderingen voor kleine percelen. Daar zal ook een kleine ondergrondse regenton mogelijk zijn.
Wie bouwt of een grote renovatie uitvoert, was sinds oktober 2023 verplicht om ook een systeem voor waterinfiltratie in de tuin te voorzien. Veruit de bekendste (en eenvoudigste) manier om dat te doen, is een wadi: een ondiepe kuil van maximaal 50 centimeter diep. Met zo'n glooiende tuin kan het regenwater verzamelen en intrekken in de bodem. Zo gaat er minder water verloren.
Maar volgens minister Brouns leverde de regel op het terrein praktische problemen op. Ook zou de verplichting in verschillende gemeenten op andere manieren geïnterpreteerd worden.
Daarom versoepelt Brouns nu de wadi-plicht, toch voor kleinere tuintjes. Wie een achtertuin heeft van 100 vierkante meter of kleiner, of een perceel dat maximaal 6 meter breed is, hoeft geen wadi meer te graven. Daar mag in de plaats ook een systeem voor ondergrondse filtratie worden geïnstalleerd.
Daarnaast worden ook andere voorwaarden versoepeld. Zo hoeven er onder andere geen bijkomende roosters, putten of koppelingen aangelegd te worden bij waterdoorlatende opritten met een hellingsgraad van maximaal 5 procent. Voorheen was dat 2 procent.
De versoepelingen gaan onmiddellijk in.
"Het kan niet de bedoeling zijn dat je je tuinhuis moet afbreken in een klein stadstuintje als er een alternatieve oplossing is voor de wateropvang op je eigen perceel", zegt minister Brouns, die verder erkent dat "de wateruitdaging groot is" in Vlaanderen, "met drogere zomers, lagere grondwaterstanden en hevigere regenbuien."
"Regenwater vasthouden is dus cruciaal, maar dan wel met verstand van huis en tuin. We schrappen de onrealistische verplichtingen, en we geven Vlamingen ruimte voor maatwerk, innovatie en oplossingen die werken."
Waterinfiltratie hoeft niet duur te zijn
De versoepeling zal het dus iets gemakkelijker maken om te verbouwen. Volgens hydroloog Patrick Willems (KU Leuven) zal dat geen grote impact hebben op de hoeveelheid water die kan infiltreren in onze bodem. Wie geen wadi aanlegt, moet immers nog steeds een alternatief voorzien, zoals een ondergronds infiltratiesysteem.
Maar Wim Collet, tuin- en landschapsarchitect, vraagt zich af of die alternatieven wel voldoende bekend zijn. Hij heeft daarom een "dubbel gevoel" bij de beslissing, zo zegt hij in De Ochtend.
"Ik kan begrijpen dat het niet altijd evident is om een wadi te integreren op 100 m² tuinoppervlakte, of minder. Ik ben het er ook mee eens dat het niet altijd een wadi moet zijn."
Maar volgens Collet weten weinig mensen dat dat ook gewoon op een goedkope manier kan.
"Kleine tuinen komen vooral voor in de randstad of in de stad, daar waar infiltratie zeer belangrijk is, onder andere omwille van het klimaat. Door verdamping kan je een stad immers koeler houden. Dat kan heel eenvoudig, maar dat weet de doorsnee tuinaannemer niet altijd, laat staan de leek."
Hoe dan? "Stap 1 is kiezen voor een gelaagde beplanting, met een kruidlaag, heesters én bomen. In een kleine tuin zal dat op maat moeten. Zoals je in een bos nooit plassen ziet staan, zo ga je in dat type beplanting ook een optimale infiltratie krijgen. Je kan de overloop van een hemelwaterput of een terras via een darm tussen die beplanting laten lopen."
"Dat is dus een eenvoudig en goed werkend systeem voor ondergrondse infiltratie, maar niet in de vorm die de handel of de tuinaannemer kent."
Een ander systeem is verticale drainage, met een koker die het overtollige water de grond in leidt. "Zonder kranen of grote boormachines kan je al op een goedkope manier 3 meter diep raken." Al hangt dat ook van de ondergrond af: als je wil dat het systeem goed werkt, moet je op 2 meter diepte zandgrond hebben.
"Mensen zullen op dure ondergrondse systemen stoten"
Andere systemen, zoals ondergrondse opvangzakken of regenwaterkratten, kunnen dan weer problemen opleveren. "Je kan daar nog moeilijk interessante vegetatie boven aanbrengen. Je moet dat dus onder je terras of je oprit installeren. Het is bovendien een hele hoop plastic die je in de grond steekt. Da's niet zo super, gezien de problematiek van microplastics."
De beste manier is dus gewoon doordacht beplanten. "Maar dat gebeurt nog veel te weinig. Als je ziet waar er gebouwd en verbouwd wordt, en hoe er met water omgegaan wordt... Het is nog heel vaak afvoeren en meer niet, terwijl infiltreren meestal goed kan."
"Maar ik vrees dat het bewustzijn met deze beslissing nog meer in de verkeerde richting gaat. In de praktijk zullen de mensen op dure ondergrondse systemen stoten."
Minister Brouns belooft in elk geval al dat er een overzichtslijst komt met alle waterdoorlatende verhardingen die toegelaten zijn. Dat moet een en ander al duidelijker maken voor tuinaannemers en gemeenten.
Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/12/16/wadi-waterput-niet-meer-verplicht-bij-kleine-verbouwingen/